2.08.2025 13:51:00
Ayhan BAYRAM
Uluslararası İşletmeler, Küresel Krizin Eşiğinde
Küresel ticaret hacmi, son 12 ayda yüzde 4,5 daraldı.
Enerji fiyatları, son iki yılda yüzde 73 oranında arttı.
Tedarik zinciri gecikmeleri, pandemi öncesine göre üç katına çıktı.
Dünyanın en büyük 500 şirketinden 120’si, son çeyrekte zarar açıkladı.
Dünya ekonomisi, son on yılların en zorlu sınavlarından birine hazırlanıyor. Küresel ticaretin dengelerini altüst eden jeopolitik gerilimler, enerji ve hammadde krizleri, yüksek enflasyon ve finansal belirsizlikler, uluslararası işletmelerin varlığını tehdit eder hale geldi.
Özellikle enerji fiyatlarında yaşanan keskin artış, üretim maliyetlerini rekor seviyelere çıkarırken; tedarik zincirlerinde meydana gelen kırılmalar, birçok sektörün işleyişini felce uğrattı. Pandemi sonrası toparlanma sürecini tamamlayamayan dünya ekonomisi, bu kez daha derin ve uzun vadeli bir krizle karşı karşıya.
Çok uluslu şirketler, yatırımlarını askıya alıyor, üretim kapasitelerini düşürüyor ve iş gücünde küçülmeye gidiyor. Gelişmekte olan ülkeler, döviz rezervlerindeki erime ve dış ticaret açığındaki artış nedeniyle ciddi bir mali baskı altında. Gelişmiş ekonomiler ise durgunluk tehlikesi ile karşı karşıya.
Finans piyasalarındaki oynaklık, yatırımcı güvenini zedeliyor. Küresel ticaret hacminin daralması, yalnızca sanayi devlerini değil, KOBİ’leri de doğrudan etkiliyor. Bu durum, ekonomiler arası karşılıklı bağımlılığın, kriz dönemlerinde ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Uzmanlara göre, önümüzdeki 6 ila 12 ay, uluslararası iş dünyası açısından kritik bir dönemeç olacak. Hükümetlerin ekonomik istikrarı sağlamak için atacağı adımlar, küresel şirketlerin stratejik kararları ve uluslararası iş birliği mekanizmalarının etkinliği, bu sürecin yönünü belirleyecek.
Mevcut tablo, yalnızca bugünün değil, yarının da ciddi şekilde risk altında olduğunu gösteriyor. Eğer köklü ve kararlı çözümler hayata geçirilmezse, bu kriz, tüm dünyada ekonomik dengeleri sarsacak bir domino etkisine dönüşebilir.
