“Çok Kutuplu Dünyanın Doğuşu ve Türkiye’nin Rolü: RTE.'nın söylediği Dünya Beşten Büyüktür sözünün içi doldurulmasının zamanı gelmiştir"
Son yıllarda küresel siyasetin seyri, tek kutuplu düzenin zayıflaması ve çok kutuplu bir yapının güçlenmesi yönünde ilerliyor. ABD’nin Afganistan, Irak ve kısmen Kore’de yaşadığı başarısızlıklar, güvenilirliğini ve küresel liderlik iddiasını sarsmış durumda. Bu boşluk, Rusya ve Çin gibi aktörlerin daha fazla sahneye çıkmasına, Avrupa ülkelerinin ise ABD politikalarına mesafeli yaklaşmasına yol açıyor.
"Ortadoğu’da Yeni Dengeler"
Ortadoğu’da yaşanan gelişmeler, bu dönüşümün en somut örneklerini sunuyor. İsrail’in Lübnan’a dönük iltihak hareketleri ve bölgedeki yayılmacı politikaları, Türkiye’nin güvenlik algısını doğrudan etkiliyor. Ankara, Suriye’de askeri önlemlerini artırarak olası müdahalelere karşı hazırlıklarını sürdürüyor. PKK/YPG/PYD gibi örgütlerin İran’daki Pejak ile bağlantılı faaliyetleri, bölgesel güvenliği daha da karmaşık hale getiriyor. Türkiye, bu örgütlere karşı sert tutumunu korurken, İran’a yönelik olası kara harekâtlarına da karşı çıkıyor.
"ABD’nin İrtifa Kaybı"
ABD’nin bölgedeki etkinliği, kendi iç sorunları ve müttefiklerinin isteksizliği nedeniyle zayıflıyor. İngiltere, Fransa ve Almanya’nın ABD’nin Ortadoğu politikalarına sıcak bakmaması, transatlantik ittifakın içindeki çatlakları gösteriyor. ABD’nin “ben yaptım oldu” devri kapanırken, yeni dünya düzeninde söz sahibi olma kapasitesi giderek azalıyor.
"Türkiye’nin Söylemi: Dünya Beşten Büyüktür"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür” sözü, bu yeni düzenin en güçlü sembollerinden biri haline geldi. BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinin veto gücüne yönelik bu eleştiri, küresel adalet ve temsil sorununa dikkat çekiyor. Erdoğan’ın bu söylemi, sadece Türkiye’nin değil, birçok ülkenin ortak talebini dile getiriyor: Daha adil, daha kapsayıcı ve insana öncelik veren bir uluslararası sistem.
"İnsani Boyut"
Yeni dünya düzeni tartışmalarının en önemli yönü, insani değerlerin öne çıkarılmasıdır. Çocukların açlıktan ölmediği, savaşlarda öldürülmediği, insanların insanca yaşama hakkına sahip olduğu bir düzen, küresel siyasetin nihai hedefi olmalıdır. Türkiye’nin bu vizyonu, sadece bölgesel güvenlik değil, küresel barış ve adalet için de kritik bir katkı sunuyor.
ABD’nin küresel liderlik iddiasının zayıflaması, Rusya ve Çin’in yükselişi, Avrupa’nın mesafeli tutumu ve Türkiye’nin insani değerleri öne çıkaran söylemi, çok kutuplu bir dünyanın doğuşunu hızlandırıyor. “Dünya beşten büyüktür” artık sadece bir slogan değil; yeni düzenin temel ilkelerinden biri haline geliyor. Bu dönüşüm, tahakkümlerin ortadan kalktığı, adaletin ve insan onurunun öne çıktığı bir geleceğin kapısını aralıyor.
Yazar: İsmet ÜNAL
Anahtar Kelimeler: İsmet Ünal kimdir, dünya beşten büyüktür ne anlama gelir, çok kutuplu dünya düzeni nedir, Türkiye yeni dünya düzeninde nasıl bir rol üstleniyor, ABD küresel gücünü kaybediyor mu, Ortadoğu’da yeni dengeler nasıl şekilleniyor, BM güvenlik konseyi neden eleştiriliyor, küresel adalet sistemi nasıl kurulabilir